ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 220



                                               

E vërteta

E verteta perkufizohet pergjithsisht si perputhja e çeshtjeve me faktet dhe realitetin. E verteta eshte nje besim i njeriut, qe bazohet mbi faktet empirike, fetare ose shkencore. Ndersa feja beson te njohe dhe shprehe te verteten, filozofia shtro ...

                                               

Egoizmi racional

Egoizmi racional eshte nje princip sipas te cilit nje veprim eshte racional vetem nese ai i sherben interesit te personit qe e kryen. Keshtu, te vepruarit kunder interesit te vetes eshte nje veprim jo racional dhe jo moral. Autorja dhe filozofja ...

                                               

Eklektizmi

Metode metafizike, qe bashkon a perzien ne menyre mekanike e joparimore pikepamje, teza e ide, shpesh here te kunderta, te huazuara nga sisteme, rryma a shkolla te ndryshme filozofike, politike, artistike etj. Erresim i perkohshem i nje trupi qie ...

                                               

Ekonomia e Robinson Kruzos

Ekonomia e Robinson Kruzos eshte nje konstruksion konceptual imagjinar i nje individi te izoluar dhe e nje ekonomie te planifikuar ku nuk ka shkembim tregu. Ky koncept dhe model ekonomik i thjeshtezuar emertohet sipas emrit te personazhit fiktiv ...

                                               

Ekzistencializmi

Ekzistencializmi eshte nje teori tradicionale e shqyrtimit filozofik i cili merr si pikenisje pervojen e njeriut si subjekt, por jo thjesht subjektin mendimtar, por veprimin, ndjenjen, individualitetin e gjalle te njeriut. Ai lidhet kryesisht me ...

                                               

Empiricizmi

Empiricizmi, per dallim nga racionalizmi, dyshon ne aftesite e arsyes per te dhene dituri rreth botes, duke preferuar te bazoje çdo njohuri qe kemi ne shqisat. Kjo teori daton ne kohen e konceptit tabula rasa, e nenkuptuar ne vepren e Aristotelit ...

                                               

Epistemologjia

Epistemologjia. Ajo gjithashtu merret me prejardhjen e diturise, pyetjen "çfare eshte dituria?", "si fitohet ajo?", "çfare dijne njerezit?", dhe skepticizmin e pohimeve te diturive te ndryshme.

                                               

Erazmo Roterdami

Erazmo Roterdami, njihet edhe si Desiderius Erasmus Roterodamus, ndersa emri i vertete i tij ishte Geert Geerts), filozof humanist holandez.

                                               

Fenomenologjia (filozofi)

Fenomenologjia- metoda per te arritur dije te sigurta. Fenomenologjia eshte metoda per te depertuar tek sendet dhe per ti kapur ato ashtu siç jane realisht. Ajo nuk na paraqet se çfare eshte objekti, por si mund te njihet ai. Hapi i pare i saj es ...

                                               

Filozofia e shkencës

Filozofia e shkences eshte dege e filozofise qe studion themelet, pohimet dhe implikimet e shkences. Ne pergjithesi, filozofia e shkences eshte e lidhur me epistemologjine. Ajo perpiqet te shpjegoje natyren e koncepteve dhe te pohimeve shkencore, ...

                                               

Filozofia Islame

Filozofia Islame eshte filozofia e cila rrenjet e saja i ka ne bazat e pastra islame edhe ate tek Kurani dhe sunneti. Filozofia islame edhe perkunder mos vleresimit nga perendimoret ka pasur ndikim te madh ne filozofine e gjithembarshme. Nga filo ...

                                               

Greqia klasike

Nga filozofet klasik me te medhenj, nxenesi me i njohur i Sokratit dhe ndoshta me i devotshmi ndaj mesimdhenjeve te tij, me dhunti te shumta, Platoni, rezultoi objekt studimi por edhe kritike te ashper per pasardhesit e tij. Shume u mbeshteten ne ...

                                               

Hans Vailinger

                                               

David Hume

David Hume. Filozof anglez, ekonomist, historian, tregtar, profesor, burreshteti, bibliotekar, nensekretar per punet e jashtme, politikan ne sherbim te markizeve dhe gjeneraleve te ndryshem, Dejvid Hjumi, me siguri eshte personaliteti me origjina ...

                                               

Ibn Ryshd

Averoesi ose ʾAbū l-Walīd Muhammad bin ʾAhmad bin Rušd i lindur ne Kordobe me 1126, Ibn Ryshdi fillon shum heret i iniciuar nga i ati kadi i qytetit, meson jurisprudencen dhe teologjine. Metej, studion fiziken, mjekesine, astrologjine, filozofine ...

                                               

Ibriku i Rasëllit

Ibriku i Rasellit, nganjehere i quajtur edhe ibriku qiellor ose ibriku kozmik, eshte nje analogji e krijuar nga filozofi Bertrand Russell per te ilustruar se barra e proves filozofike e personit qe ben pretendime shkencore te pafalsifikueshme qen ...

                                               

Idealizëm

Idealizem 1. Botekuptim filozofik antishkencor e reaksionar qe i kundervihet materializmit, qe eshte i lidhur me fene me klasat shfrytezuese dhe qe, ne kundershtim me materializmin, merr si paresore ne natyre idene, ndergjegjen, shpirtin, kurse m ...

                                               

Idealizmi gjerman

Idealizmi gjerman ishte nje levizje filozofike qe u shfaq ne Gjermani ne fund te shekullit XVIII dhe fillim te shekullit XIX. Levizja u zhvillua nga veprat e Immanuel Kantit ne vitet 1780 dhe 1790, dhe u lidh ngushte si me Romantizmin ashtu edhe ...

                                               

Individi

Individi eshte nje person apo nje objekt specifik. Individualiteti eshte gjendja apo cilesia te qenit nje individ, veçanerisht te qenit nje person i ndare nga persona te tjere dhe te zoteruarit e nevojave dhe qellimeve personale. Koncepti i indiv ...

                                               

Individualizmi

Individualizmi eshte nje qendrim moral dhe filozofik qe bazohet mbi idene se individet duhet te jene te lire te percaktojne qellimet e veta dhe brenda kufijeve, te veprojne per ti arritur keto qelime, pa u shtrenguar qe te sillen sipas deshires s ...

                                               

Informacioni

Informacioni eshte aspekti strukturor i nderveprimeve fizike, i cili ndikon ne menyre te ndersjellte tek sisteme komplekse si p.sh. njerezit. Informacioni ndermjeteson nje ndryshim. Informacion quhet thjesht lajmi, i cili percillet diku nepermjet ...

                                               

Intelektuali

Intelektual eshte nje term me prejardhje nga latinishtja intellectualis qe do te tregoje intelektin. Sot intelektual zakonisht konsiderohet ai qe ka nje pergatitje te veçante ne nje fushe te shkences, te teknikes, te kultures a nje formim te gjer ...

                                               

Katër elementet

Kater elementet apo Filozofia e kater elementeve eshte nje pikepamje per perberjen e gjithesise nga kater elemente. Kjo pikepamje dominonte mendimin e dijetareve te Greqise se Lashte rreth vitit 500 p.e.sone.

                                               

Kështu foli Zarathustra

Keshtu foli Zarathustra: Liber per çdokend dhe askend eshte nje veper e filozofit gjerman Fridrih Niçe e shkruar ne kater pjese prej vitit 1883 deri me 1885.

                                               

Komeniologjia

Komeniologjia eshte nje shkence e themeluar nga historiani sllovak Ján Kvačala, dhe qe si e tille merret me studimin e jetes dhe vepres se Jan Amos Komenskit, duke hulumtuar kontributin e tij ne interes te shkences, kultures dhe arsimit. Institut ...

                                               

Koncepti

Koncepti eshte nje emertim qe rrjedh nga shprehja latine "cum capio" dhe nenkupton nje ide abstrakte apo nje shenje mendore, e shoqeruar me nje pergjigje riparaqitese ne gjuhe ose simbologji si p.sh. nje fjale, qe shenon te gjitha gjerat ne nje k ...

                                               

Kozmogonia

Kozmogonia, eshte çdo teori qe merret me lindjen dhe prejardhjen e botes apo gjithesise, ose me krijimin e realitetit. Ne kontekstin e specializuar te shkences hapesinore dhe astronomise, termi lidhet me teorite e krijimit te sistemit diellor. Ko ...

                                               

Laissez-faire

Laissez-faire eshte nje sistem ekonomik ne te cilin transaksionet mes paleve private jane te lira nga nderyhrja qeveritare qe zakonisht ka formen e rregullave, privilegjeve, tarifave apo subvencioneve - pra nje sistem ekonomik liberal qe kerkon m ...

                                               

Lënda

Lenda eshte teresia e grimcave themeltare qe perbejne dhe ndertojne çdo gje qe eshte. Lenda eshte diçka qe ze vend ne hapesire dhe mund te rroket nga nje ose disa shqisa. Ajo mund te jete nje trup, perberje fizike, ose mbare gjithesia. Ne fizike ...

                                               

John Locke

John Locke ka qene nje filozof dhe mjek britanik. Konsiderohet babai i liberalizmit klasik, i empirizmit modern dhe nje nga parapriresit me ndikim te iluminizmit dhe kriticizmit.

                                               

Manifesti Komunist

Nga ”Manifesti I Partise Komuniste” nga Karl Marx & F. Engels. Shkruar ne dhjetor 1847-janar 1848.Manifesti eshte botuar ne Londer me 21.shkurt 1848 Nje fantazme sillet neper Evrope, fantazma e komunizmit. Te gjitha forcat e Evropes plake, papa, ...

                                               

Materializmi

Materializmi eshte pikepamje filozofike dhe ideore sipas te ciles materia eshte primare ne çdo aspekt sidomos ne aspektin ontologjik. Materializmi eshte alternative dhe e kunderta e idealizmit. Ky i fundit ne kundershtim me materializmin, pohon s ...

                                               

Metafizika

Metafizika eshte dege e filozofise qe merret me shpjegimin e natyres se botes. Ajo ka si pikesyinim te shpjegoje natyren e qenies dhe realitetit. Ajo shtron pyetje te tilla si: Cila eshte natyra e realitetit? ka Perendi dhe çfare vetish zoteron a ...

                                               

Methodenstreit

Methodenstreit ka qene nje diatribe e zhvilluar rreth metodes se duhur dhe epistemologjise se shkences ekonomike - mes metodes shkencore te racionalizmit kritik dhe metodes dialektike te shkolles se Frankfurtit, proponente te Historicizmit gjerma ...

                                               

Ne të gjallët

                                               

Nihilizmi

Nihilizmi eshte nje doktrine filozofike qe sugjeron mungesen e besimit ne nje ose me shume aspekte domethenese te jetes. Me se shumti, nihilizmi paraqitet ne formen e nihilizmit ekzistencial, i cili argumenton se jeta eshte pa kuptim, qellim ose ...

                                               

Nikolas Krebsi

Nikolas Krebsi, filozof dhe teolog i njohur me emrin e latinizuar Nikolaus Kuzanus, lindi me 1401 ne Kye, ne brigjet e Mozeles. Edukimin e pare e mori ne Deventer, ne vendet e uleta, prane Vellezerve te Jetes se Perbashket, rreth i perbere nga kl ...

                                               

Nikollaj Frederik Severin Grundtvigu

Nikollaj Frederik Severin Grundtvigu filozof, pedagog, historian, mesues, pastor dhe reformator i arsimit danez. Ai eshte njeri nder personalitetet me ndikim ne historine daneze perderisa kontributi i tij i dha hov nje forme te re te nacionalizmi ...

                                               

Objektivizmi

Objektivizmi eshte nje sistem filozofik i zhvilluar nga filozofja ruso-amerikane Ayn Rand. Sipas filozofise objektiviste, realiteti ekziston pavaresisht ndergjegjjes; njerezit jane ne kontakt te drejtperdrejte me realitetin permes perceptimit te ...

                                               

Ontologjia

Ontologjia eshte studimi i konceptimeve te realitetit dhe natyres se te qenurit. Ne filozofi, ontologjia eshte studimi i qenies apo ekzistences dhe formon lenden themelore te subjektit te metafizikes. Ajo orvatet te pershkruaje apo vendose katego ...

                                               

Pabarazia dhe religjioni

Raste te pa barazise ne emer te Religjionit kemi pasur ne Egjipt ku faraonet jane konsideruar si zoter dhe te gjithe njerezit jane bindur urdhrave te tyre. Ata kane qene te shenjte. Pastaj kemi teorine HINDUSE dhe Indiane qe kercenojne individen ...

                                               

Pansofia

Pansofia apo pansofizmi eshte nje emertim i perdorur nga Gjithedituria, per te treguar aftesine e diturise dhe njohjes se gjithçkaje dhe çdo gjeje. Ne disa fe monoteiste, pansofia lidhet me veçorine e Perendise si shpirti i vetem i gjithdijshem. ...

                                               

Parimi

Parimi eshte nje pergjithesim themelor qe eshte i pranuar si i vertete dhe mund te perdoret si baze per arsyetimin ose sjelljen njerezore. Parimi merr kuptime te ndryshme, sipas perdorimit te emertimit: rregull e sjelljes vetjake nje rregull ose ...

                                               

Pascal Salin

Pascal Salin eshte nje ekonomist francez, profesor emeritus tek Université Paris-Dauphine, specialist ne financat publike dhe ne ekonomine monetare.

                                               

Pasioni

Pasioni eshte nje ndjenje apo emocion shume i theksuar ndaj ndonje personi apo diçkaje. Pasioni ndryshon nga afekti sepse ai nuk eshte emocion qe vepron ne nje moment te caktuar por eshte nje veprimtari te cilin personi e ushtron me tere qenien e ...

                                               

Pasoja

Pasoja eshte perfundimi i sjelle nga nje shkak, veprim apo rrethane; fuqia apo aftesia e krijimit te nje perfundimi te deshiruar.

                                               

Peter Galison

Peter Louis Galison, eshte nje profesor i filozofise se shkences ne Universitetin Joseph Pelegrino dhe profesor fizike ne Universitetin e Harvardit. Ai ka marre Ph.D. nga Universiteti i Harvardit si ne Fizike ashtu edhe ne Historine e Shkences ne ...

                                               

Pjer Abelardi

Pjer Abelardi, filozof francez, u lind me 1079 ne Pale, prane Nantes, ne nje familje te fisnikerise se vogel. Formimin e tij "universitar" e nisi qe ne moshen pesembedhjetevjeçare. Ne fillim shkoi ne shkollen filozofike te "nominalistit" te famsh ...

                                               

Platonizmi

Platonizmi eshte filozofia e Platonit dhe sistemeve filozofike qe burojne prej pikepamjeve te tij, megjithese platonistet bashkekohore nuk i pranojne domosdoshmerisht te gjitha doktrinat e Platonit.

                                               

Pragmatizmi

Pragmatizmi eshte levizje filozofike qe deklaron se nje ideologji eshte e vertete ne qofte se ajo funksionon ne menyre te kenaqshme, qe kuptimi i nje propozimi duhet te gjindet ne pasojat praktike te pranimit te saj, dhe se idete jopraktike duhet ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →